Zin(over)tuigen

Sinds ik meer bezig ben met -in het nu leven- oftewel de toestand die "Mindfulness" heet, beginnen er wat kwartjes te vallen. Als ik in de praktijk onderzoek wat Mindfulness nu precies is, kan ik iets zeggen over de toestand en hoe ik denk dat het werkt. Dat ga ik proberen te benaderen, maar ik ga ook een analogie trekken met iets wat we (bijna) allemaal heel goed kunnen.

Simpel gesteld is het een toestand van hoge aanwezigheid. De geest wordt gevoeliger voor zintuiglijke indrukken, de prikkels of stimuli. De interne dialoog en gedachten worden op een laag pitje gezet, zodat de bewuste aandacht bijna onverdeeld is gericht op de prikkels. In ons hoofd worden de zintuiglijke indrukken langs een zo kort mogelijke lijn gekoppeld met de interne weergave. Hoe Mindfuller (is dat een woord?) we geraken, hoe directer de verbinding wordt tussen externe waarneming en interne weergave. Die korte lijn zorgt ervoor dat gedachten geen gekke dingen doen met plaatjes, geluiden en gevoel, waardoor de waarneming vervormt.

Er vanuit gaande dat bovenstaande stelling klopt, is het leuk om eens te kijken of mensen dat van zichzelf al kunnen. Veel mensen zijn bijvoorbeeld helemaal gek op films kijken. Vooral drama en thrillers zijn goed materiaal voor deze stelling. Wat gebeurt er met iemand die een film zit te kijken. Iemand die helemaal in het verhaal gaat zitten, ziet en hoort haast niets van zijn direct omgeving. Hij is gericht op het beeld en geluid. Het beeld en geluid vormt de audiovisuele ervaring, hetgeen bepaalde gevoelens oproept bij de persoon. Het zou zomaar echt gebeurd kunnen zijn, want hij of zij voelt op dat moment mee als de hoofdpersoon van het verhaal.

Wat ik frappant vind, is het vermogen om de film zo intens te blijven volgen. De duur van de meeste films ligt tussen de 90-120 minuten. Sommigen zelfs nog langer. Als een film heel boeiend is, zijn heel veel details van het verhaal opgeslagen in het geheugen en zo uit de herinnering terug te spelen. Een film houdt ons constant bezig. Ik heb het idee dat we dan vanzelf in een toestand van Mindfulness geraken. Twee uur lang elke actie, het verhaal en de personages volgen. Van de personages blijft nog vaak een afdruk achter. Charismatische acteurs helpen om dat effect te versterken. De term Feel-good movie is daar een bewijs van. Een gevoel blijft achter vanuit een sterke ervaring.

In het echte leven vinden we het moeilijk om de aandacht vast te houden. Er gebeurt immers niet echt veel spannends in vergelijking met Lord of the Rings. Onze hersenen kletsen de hele dag wat af en gooien allerlei bizarre, mooie, grappige of wazige spulletjes door de grijze massa. Terwijl we juist proberen een glimp van de werkelijkheid op te vangen.

Een boek lezen is qua aandachtsniveau vergelijkbaar, maar dan richten we ons meer op de interne representatie van een geschreven concept. Het gevolg is een visueel- kinesthetische representatie. Maar ook dat houden we goed vol, tot de luiken dichtvallen in het geval van de bedlezers.

In de dagelijkse gang lijkt het wel of onze geest, de tolk van onze zintuigen, ons probeert te overtuigen van een fantasiewereld die lijkt op wat we geloven. Een wereld die past bij onze onbewuste overtuigingen. En dat hoeven niet altijd leuke dingen te zijn. Het is echter de werkelijkheid die we van binnen zelf creëren. Pas wanneer we vol overgave bewust gaan afstemmen op de wereld, wordt het stiller en verstoren gedachten de waarneming steeds minder. Dan pas gaan we echt waarnemen, omdat de zintuiglijke indrukken worden ontvangen zonder oordeel of vergelijking. Als we waarnemen zonder oordeel, kunnen we ook communiceren zonder oordeel. En dat is het omslagpunt. Als we dat gaan doen, creëren we onze werkelijkheid in de echte wereld. Want ook de lijn tussen wat we voelen en communiceren wordt directer. Als we niet oordelen over wat we ervaren, oordelen we ook niet over onszelf. Een definitie van vrijheid.

Nino Michielse.

.

  • Niets uit dit artikel mag worden gekopieerd, ook mag het artikel niet op andere websites worden geplaatst zonder toestemming van de auteur. U mag op een andere website, hyves of weblog, wel een link naar dit artikel plaatsen.