Gezinspedagogiek

Opdracht 1: Analyse van het artikel van R. Hertz ( 2002 )
‘The Father as an Idea: A Challenge to Kinship Boundaries by Single Mothers’

Het ‘moderne’ gezin, invloed van donorvader op moeder en kind

1. De auteur analyseert in dit artikel het vraagstuk wat de invloed is van zaaddonors op moeder en kind in het ‘moderne gezin’. Zij maakt een onderscheid tussen anonieme en bekende donors. R. Hertz onderzoekt dus wat de invloed is van donorvaders op het dagelijks leven van moeder en kind.
2. De ontwikkeling op het terrein van gezinnen is dat het ‘traditionele’ gezin in de afgelopen decennia in zijn aantal heeft afgenomen. Er zijn, vanwege ontwikkelingen op zowel moreel, als op medisch gebied, ‘moderne’ gezinnen ontstaan. Vrouwen hebben de keuze een kind te krijgen zonder een heteropartnerschap aan te gaan. Zo kunnen zij aanspraak maken op (anonieme) donorvaders, dit eventueel d.m.v. kunstmatige inseminatie.
3. Uit eerder onderzoek naar adoptie is gebleken dat kinderen een verlangen hebben hun biologische ouders te ontmoeten. Dit om het zelfbeeld dat zij hebben te bevestigen. R. Hertz gaat uit van wat Cooley zijn ‘looking-glass’ concept noemt. Wanneer de biologische vader ontbreekt, creëert de moeder een verzonnen vader die voor het kind bijdraagt aan het zelfbeeld en aan identificatie.
4. De auteur heeft voor haar onderzoek gebruik gemaakt van een interview studie. Ze heeft gesprekken gehad met zesenvijftig alleenstaande moeders, met een leeftijd van boven de twintig toen zij hun eerste kind kregen en met een economische onafhankelijkheid ten tijde van het onderzoek. Deze gesprekken zijn op audio opgenomen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen moeders die gebruik hebben gemaakt van een bekende en moeders die gebruik hebben gemaakt van een anonieme zaaddonor. Van de zesenvijftig geïnterviewde vrouwen was het grootste deel blank. De meesten waren heteroseksueel, slechts acht vrouwen waren lesbisch of biseksueel. Vierenvijftig procent van de vrouwen behoorde tot de arbeidsklasse en zesenzeventig procent tot de middenklasse.
5. De conclusie die uit het onderzoek van R. Hertz kan worden getrokken is dat, ook al is de biologische vader in het gezin afwezig, hij toch nog een grote rol speelt in het leven van moeder en kind. De donorvader is belangrijk in het dagelijks leven van moeder en kind. Er is een onderscheid te maken tussen anonieme en bekende zaaddonors. Zo worden beiden door moeder gereconstrueerd, maar zit het verschil in de manier waarop. Zo zijn anonieme donoren ‘ fantasiemannen’, gereconstrueerd door moeder en kind in hun zoektocht om betekenis te geven aan de donor in het gezin. De moeder gaat op zoek naar zoveel mogelijk informatie over de donorvader om daarmee het zelfbeeld van het kind te bevestigen. Uit liefde voor het kind wordt een droombeeld van de vader gecreëerd. Ook bekende donoren worden gereconstrueerd omdat hun sociale rol als vader losgemaakt is van hun genetische band met het kind. Het droombeeld speelt echter minder een rol, aangezien de moeder de donorvader kent. De moeder bepaalt de rol van de donor in het leven van moeder en kind. Samen met de donorvader bepaalt de moeder hoe de relatie tussen donorvader en kind zal verlopen.
6. Sterke kanten van het artikel zijn dat R. Hertz gebruik maakt van citaten uit de interviews. Deze ondersteunen de bevindingen van het onderzoek. Ook is de interne validiteit hoog, aangezien R. Hertz gebruik heeft gemaakt van een relatief grote steekproef. Echter, nationale cijfers van vrouwen die in verwachting zijn van een (anonieme) donorvader ontbreken, dit is een zwak punt in het onderzoek.
7. Wanneer beiden ouders in een gezin aanwezig zijn is het makkelijker voor het kind om een zelfbeeld te vormen, aangezien het kind zijn zelfbeeld en identificatie aan beiden ouders ontleend.